Od 2011 roku w programie rolnośrodowiskowym obowiązuje szereg zmian wynikających ze zmiany rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Program rolnośrodowiskowy” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013.

Nowości w Programie rolnośrodowiskowym:

Rolnictwo ekologiczne – uprawy sadownicze

W pakiecie 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariantach 2.9-2.12, możliwe jest zakładanie sadów i upraw winorośli na gruntach, na których istnieje system melioracji dostosowany do tego rodzaju upraw. Zasada ta dotyczy nowych beneficjentów, którzy przystępują do programu od 2011 roku oraz tych rolników, którzy realizują już program, ale dotychczas nie składali wniosku o płatność do ww. upraw sadowniczych.

Ekstensywne trwałe użytki zielone tylko na Natura 2000

Znowelizowane rozporządzenie wprowadza ograniczenie dostępu do jednego pakietu programu rolnośrodowiskowego: pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone. Rolnicy przystępujący do programu rolnośrodowiskowego od 2011 r. będą mogli podjąć się realizacji tego pakietu jedynie na obszarach Natura 2000. Pozostawienie możliwości realizacji pakietu 3. na obszarach Natura 2000 jest ważną zachętą do czynnej ochrony tych obszarów i ma walor edukacyjny, pokazując, że można zyskać, gospodarując na obszarach Natura 2000.

Zmiany w pakiecie 7. Ochrona zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie

Dobrą wiadomością dla beneficjentów pakietu 7. Ochrona zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie jest zmiana dotycząca podwyższenia limitów zwierząt, które mogą zostać objęte wsparciem rolnośrodowiskowym. Od 2011 roku płatność rolnośrodowiskową można otrzymać dodatkowo na 26 000 sztuk zwierząt. W pakiecie tym zmieniono także sposób naliczania płatności. Nowelizacja wprowadziła system polegający na uwzględnianiu faktycznie posiadanej liczby zwierząt, co jest związane z systemem redukcji płatności dotyczącym przedeklarowania zwierząt.

Wyższe stawki w pakiecie 8. Ochrona gleb i wód na gruntach zagrożonych erozją

W ramach minimalnych norm (wchodzących w skład cross-compliance) obowiązuje wymóg dotyczący gruntów zagrożonych erozją wodną - co najmniej 40 % gruntów ornych na obszarach zagrożonych erozją wodną ma pozostać pod okrywą zimową. Dla beneficjentów programu rolnośrodowiskowego oznacza to konieczność wyłączenia tej powierzchni z płatności rolnośrodowiskowej. Dlatego od 2011 roku stawka za realizację pakietu 8 na terenach zagrożonych erozją wodną została podwyższona.

Na co warto jeszcze zwrócić uwagę?

Nowelizacja wprowadziła pewne zmiany w zakresie rozszerzania zobowiązania rolnośrodowiskowego. Dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe można było rozszerzać tylko w zakresie pakietu 4.,5. i 7. Od 2011 roku możliwe jest także dołączenie pakietu 6. Ochrona zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie jako dodatkowego w drugim lub trzecim roku trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W ramach zmian wprowadzonych nowelizacją pojawiło się uproszczenie dla rolników ubiegających się o płatność w ramach pakietów przyrodniczych, czyli pakietu 4. Ochrona zagrożonych siedlisk przyrodniczych i siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami Natura 2000 i pakietu 5. Ochrona zagrożonych siedlisk przyrodniczych i siedlisk lęgowych ptaków na obszarach Natura 2000. Aktualnie, by ubiegać się o płatność, nie muszą już posiadać opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Od tego roku możliwe jest także wykonanie dokumentacji przyrodniczej w tym samym roku, w którym składany jest wniosek.

Nowelizacja stworzyła także możliwość przejścia na program rolnośrodowiskowy w ramach PROW 2007-2013 rolnikom realizującym co najmniej 3 lata program rolnośrodowiskowy w ramach PROW 2004-2006.